Kayyum Nedir, Neden Atanır?
Kayyum Ne Demek?
Sözlük anlamı olarak "yöneten, idare eden" manasına gelen kayyum, hukuk sisteminde; bir malvarlığının yönetilmesi, bir işin yürütülmesi veya bir kişinin temsil edilmesi amacıyla mahkeme veya yetkili idari makamlarca atanan geçici görevliyi ifade eder. Kayyum, atandığı kurum veya mal varlığı üzerinde devlet adına denetim ve yönetim yetkisini kullanır.
Kayyum Neden ve Hangi Durumlarda Atanır?
Kayyum ataması tek bir nedene bağlı değildir; sürecin işleyişi kurumun yapısına göre değişiklik gösterir. Başlıca kayyum atanma nedenleri şunlardır:
- Şirket Yönetimindeki Usulsüzlükler: Şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklar, mali usulsüzlükler veya iflas erteleme gibi durumlarda şirket yönetimi için kayyum tayin edilebilir.
- Belediyelerde Görevden Uzaklaştırma: Yerel yönetimlerde seçilmiş yöneticilerin terör soruşturmaları veya ağır suç isnatları nedeniyle görevden alınması durumunda, İçişleri Bakanlığı tarafından ilgili belediyeye kayyum atanabilir.
- Vesayet Altındaki Kişiler: Bir kişinin kendi işlerini yönetemeyecek durumda olması (akıl sağlığı, yaşlılık vb.) ancak tam bir vasi atanmasına gerek duyulmayan sınırlı hallerde mahkeme kayyum atayabilir.
Kayyumun Görevleri Nelerdir?
Bir kayyum, atandığı kurumun sürekliliğini sağlamakla yükümlüdür. Temel kayyum görevleri arasında şunlar yer alır:
- Kurumun veya şirketin günlük işleyişini, yasalar çerçevesinde sürdürmek.
- Mali kayıtları denetlemek ve usulsüzlükleri gidermek.
- Malvarlığını korumak ve mevcut borç/alacak dengesini yönetmek.
- Atanma süresinin sonunda yönetimi asıl sahiplerine veya yeni seçilen heyete devretmek üzere hazırlık yapmak.
Kayyum ve Vasi Arasındaki Fark Nedir?
Çoğu zaman birbirine karıştırılsa da kayyum ve vasi arasında temel farklar bulunur. Vasi, bir kişinin tüm mal varlığını ve şahsi işlerini genel olarak temsil ederken; kayyum sınırlı, özel ve geçici bir iş için görevlendirilir. Kayyumun yetkileri, atama kararında belirtilen çerçeve ile sınırlıdır.